jakie są powikłania po narkozie
Anestezjologia Chirurgia Newsy Opieka nad pacjentem Zdrowie publiczne

Powikłania po narkozie – na co musisz się przygotować?

Znieczulenie ogólne, potocznie zwane narkozą, to często jedyny sposób na przeprowadzenie zabiegów ratujących życie pacjenta. Niektórych problemów zdrowotnych nie da się wyleczyć, stosując jedynie znieczulenie miejscowe, szczególnie jeśli chora lub poszkodowana osoba znajduje się w stanie ciężkim. Należy jednak pamiętać, że narkoza może wiązać się z powikłaniami, które bywają dla pacjenta niebezpieczne.

Co to jest narkoza?

Narkoza to określenie znieczulenia ogólnego, czyli kontrolowane, odwracalne i całkowite zniesienie bólu, świadomości oraz odruchów obronnych osoby znieczulanej. To szereg działań medycznych polegających na podaniu odpowiedniego środka (anestetyka), który ma na celu wprowadzenie pacjenta w stan bezbolesności. Taki środek czasowo hamuje działanie ośrodkowego układu nerwowego, wywołując sen (hipnozę), niepamięć (amnezję), zniesienie bólu (analgezję) oraz zahamowanie odruchów rdzeniowych (arefleksja) i napięcia mięśniowego. W starożytności stosowano w tym celu opium oraz marihuanę, dziś wraz z rozwojem medycyny powstają kolejne, coraz bardziej bezpieczne środki znieczulające. Dziedziną, która zajmuje się znieczuleniem jest anestezjologia. Według statystyk opartych na badaniach przeprowadzonych przed 56 członków organizacji WHO co roku przeprowadza się około 230 milionów operacji z wykorzystaniem znieczulenia ogólnego.

Wskazania do znieczulenia ogólnego

Osobą odpowiedzialną za zastosowanie środków do znieczulenia ogólnego jest anestezjolog. To on odpowiada za czas, w którym są one podawane oraz za odpowiednią dawkę anestetyku. W czasie operacji dba o to, aby utrzymać chorego w stanie znieczulenia. Najczęściej znieczulenie ogólne stosuje się u chorych operowanych w trybie pilnym, kiedy stan ich zdrowia jest ciężki bądź zagraża życiu. Na znieczulenie ogólne decyduje się wówczas, gdy lekarz musi przeprowadzić:

  • operacje chirurgiczne,
  • inwazyjne metody diagnostyczne,
  • nastawianie złamanych kości,
  • niektóre zabiegi ginekologiczne,
  • badanie w bezruchu, u dzieci czy niewspółpracujących dorosłych,
  • mediastinoskopię, mikrolaryngoskopię,
  • usuwanie zębów.

Narkoza wskazana jest także w sytuacjach, w których zabieg lub operacja wymaga ułożenia pacjenta w niewygodnej pozycji na dłuższy czas. Stosuje się ją, gdy dostęp do dróg oddechowych pacjenta jest utrudniony oraz gdy występuje konieczność zwiotczenia mięśni.

Powikłania po narkozie

Powikłania po znieczuleniu ogólnym podzielić można na typowe oraz rzadkie i bardzo rzadkie. Do typowych działań ubocznych stosowanych leków lub metody znieczulenia zaliczyć można te, które występują bardzo często (u jednego na 10 pacjentów) lub często (u jednego na 100) pacjentów). Należą do nich:

  • nudności i wymioty – niektóre stosowane przez anestezjologów leki, głównie leki przeciwbólowe, mogą wywoływać nudności i wymioty. Utrzymują się one od kilku godzin do kilku dni po wybudzeniu. W takiej sytuacji zazwyczaj stosuje się leki przeciwwymiotne.
  • osłabienie, zawroty głowy i niewyraźne widzenie – te objawy spowodowane są przez spadek ciśnienia krwi i odwodnienie organizmu. Aby je złagodzić, stosowane są płyny dożylne lub doustne.
  • dreszcze – trwają zwykle tylko kilkanaście minut po operacji. Zwykle powodem ich występowania jest niska temperatura panująca w sali operacyjnej bądź zastosowane leki.
  • ból głowy – powodować go może wiele czynników, m.in. zastosowane znieczulenie, odwodnienie, a nawet strach. Trwa zwykle do kilku godzin po operacji i leczy się go, stosując środki przeciwbólowe. Jeżeli jednak ból nie ustępuje przez długi czas, konieczna jest konsultacja z lekarzem.
  • świąd skóry – powodują go leki z grupy opioidów stosowane podczas znieczulenia ogólnego lub też reakcja alergiczna, np. na opatrunek lub szwy.
  • uszkodzenie ust, języka, zębów lub gardła – często podczas operacji dochodzi do udrażniania dróg oddechowych, które może powodować wyżej wymienione powikłania. Towarzyszący im ból można zwalczyć za pomocą środków przeciwbólowych.
  • zasinienie i ból w miejscu wkłucia – czasami wystąpić może problem z założeniem wkłucia, ale objawy te wiążą się także z zakażeniem skóry w tym miejscu, konieczna jest więc konsultacja z lekarzem.
  • ból – ból pleców może być następstwem niewygodnej pozycji, w jakiej pacjent był ułożony podczas zabiegu. Bywa jednak, że niektóre leki powodują późniejszy dyskomfort w miejscu ich podania.

O rzadkich i bardzo rzadkich powikłaniach mówi się wówczas, gdy pojawiają się one u jednego na 1000, 10 000 lub 100 000 pacjentów. Wśród nich znaleźć można:

  • zachłyśnięcie się pacjenta kwaśną treścią żołądkową – to powikłanie prowadzić może do ciężkiego zapalenia płuc i wymaga natychmiastowej reakcji lekarza.
  • uszkodzenie tchawicy lub strun głosowych – najczęściej dochodzi do niego podczas udrażniania dróg oddechowych pacjenta.
  • trudności z wybudzeniem pacjenta lub przedłużone budzenie pacjenta – sytuacja ta może mieć miejsce np. wówczas, gdy pacjent cierpi na ukryte wady genetyczne.
  • uszkodzenie oczu – choć są one zabezpieczane przez anestezjologów, może zdarzyć się, że drażniący środek odkażający spowoduje drobne uszkodzenia rogówki oka.
  • atak serca lub udar mózgu – najczęściej występują u pacjentów, u których miały miejsce już wcześniej.
  • reakcja uczuleniowa na leki – bardzo ważne jest poinformowanie o uczuleniach lekarza przed operacją, ponieważ zastosowane leki mogą wywołać ciężkie reakcje organizmu. Zespół medyczny jest jednak przygotowany na możliwość wystąpienia uczulenia i na Sali operacyjnej zawsze znajdują się odpowiednie leki.
  • zgon.

Jak często dochodzi do śmierci po narkozie?

Tak jak każdy zabieg medyczny, znieczulenie ogólne związane jest z ryzykiem wystąpienia powikłań. Anestezjologiczny Serwis Edukacyjny dla Pacjentów podaje, że obecnie prawdopodobieństwo zgonu operowanego pacjenta z przyczyn wyłącznie anestezjologicznych wynosi 1:10000. Nie dotyczy to jednak pacjentek położniczych, gdzie prawdopodobieństwo to jest o wiele większe i jest związane ze specyfiką znieczulenia w ciąży.

Jak przygotować się do znieczulenia?

Przed operacją pacjent jest zwykle informowany przez kierującego na zabieg lekarza, jak powinien się do niej przygotować. W tygodniu poprzedzającym badanie nie wolno przyjmować leków zawierających kwas acetylosalicylowy oraz rozrzedzających krew. W okresie okołooperacyjnym zmienia się też zwykle leczenie cukrzycy – zamiast leków doustnych, konieczne może się okazać zastosowanie zastrzyków z insuliny. W oczekiwaniu na zabieg pacjent nie powinien na własną rękę przyjmować żadnych leków przeciwbólowych, nie należy także jeść ani pić na 6 godzin przed podaniem znieczulenia, ponieważ grozi to zachłyśnięciem się zalegającym w żołądku pokarmem. Niezbędne jest także zdjęcie wszelkiej biżuterii, zmycie lakieru do paznokci oraz usunięcie protezy dentystycznej na czas trwania operacji. Szczegółowe wytyczne pacjent otrzymuje od swojego lekarza.

14 thoughts on “Powikłania po narkozie – na co musisz się przygotować?

    1. Badania endoskopowe takie jak kolonoskopia czy gastroskopia odbywają się w znieczuleniu ogólnym, krótkotrwałym . Pacjent dostaje leki przez wkłucie obwodowe. Badanie trwa zazwyczaj między 10-30 minut , pacjent budzi się bez żadnych dolegliwości.

      1. Pod warunkiem ze nie robi sie tego badania w UK. Ja mialam podany gaz (taki Sam jak przy porodach) I kolonoskopię miałam wykonana na żywca. NIGDY-WIĘCEJ! I nikomu nie życzę.

        1. W jakim szpitalu? Mieszkam w Uk od 19 i za kazdym razem pytano mnie o rodzaj znieczulenia i podpisanie zgody na jego wykonanie wiec wystarczylo sie nie godzic. Wlasnie jestem po rozbiciu kamieni, wyczyszczeniu i wyjeciu cewnika jj wszystko bylo szczegolowo omowione przed zabiegem, ktory odbyl sie po podpisaniu zgody tak wiec to zalezy od nas.

  1. Jak wygląda sytuacja, gdy planowana jest operacja pod narkoza u pacjenta który jest na diecie ketogenicznej?(stan ketozy)

  2. No to ja miałem chyba gastroskopię wykonywana przez jakiegoś sadystę, a było to w szpitalu. Dostałem jakiś płyn do wypicia po kilku minutach ułożono mnie na boku i do zabiegu. Nigdy więcej.

  3. Miałam operację na kamienie nerkowe .Po operacji miałam drętwienie nogi na wysokości uda od kolona w górę .Czasem mrowienie było tak silne że aż bolało ,coś w rodzaju pieczenia .W grudniu ponowną operacją się odbyła na tarczycę i ta sama sytuacja po narkozie ,mrowienie na wysokości uda w prawej nodze .Czym może to być spowodowane

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *